ทำความรู้จักพันธุ์ “ช้าง” เจ้าสัตว์บกใจดีที่ขนาดใหญ่ที่สุดในโลก!

ทำความรู้จักพันธุ์ "ช้าง" เจ้าสัตว์บกใจดีที่ขนาดใหญ่ที่สุดในโลก!

ช้าง Elephants

               ช้าง เป็นสัตว์บกที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในโลก เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม กินพืชเป็นอาหาร และถือเป็นสัตว์คู่บ้านคู่เมืองของคนไทยมาอย่างช้านานตั้งแต่สมัยอดีตจนถึงปัจจุบัน ครั้งหนึ่งประเทศเราเคยใช้ช้างเผือกเป็นสัญลักษณ์ประจำชาติ ทำให้มีบทบาทสำคัญในการสร้างชาติตามประวัติยุทธหัตถี ซึ่งปัจจุบันได้แบ่งช้างออกเป็น 2 ชนิดคือ ช้างเอเชีย และช้างแอฟริกา และวันนี้ทางเราจะมาทำความรู้จักกับเหล่าน้องช้างให้มากขึ้นกันค่ะ

ช้างเอเชีย (Elephas maximus)

ช้างป่า Elephas maximus

ช้างเอเชียที่สมบูรณ์เต็มที่

               ช้างเอเชียเป็นสัตว์ที่ชอบอากาศชุ่มชื้นและร่มเย็น ไม่ชอบแสงแดดจัดและเป็นสัตว์ที่กะโหลกศีรษะ ใหญ่ มันสมองจึงใหญ่ตามขนาดกะโหลกศีรษะไปด้วย เนื่องจากช้างเอเชียมีมันสมองใหญ่นี่เอง จึงทำให้ช้างเอเชียมีความเฉลียวฉลาด สามารถนำไปฝึกให้ใช้ทำงานป่าไม้ หรือใช้แสดงละครสัตว์ได้ ซึ่งช้างของไทยก็อยู่ในจำพวกช้างเอเชียด้วย

ช้างเอเชียจำแนกได้ 3 ชนิดย่อย (subspecies) ได้แก่

               เป็นช้างที่มีอยู่ในป่าตามธรรมชาติเฉพาะในเกาะซีลอนหรือเกาะลังกา ซึ่งปัจจุบันเป็นประเทศศรีลังกาเท่านั้น มีขนาดใหญ่ที่สุดในบรรดาช้างเอเซียทั้งหมด ตัวผู้หรือช้างพลายส่วนใหญ่จะเป็นช้างสีดอ (mukna) คือ ไม่มีงามีแต่ขนายซึ่งเป็นงาขนาดเล็กโตประมาณเท่าข้อมือ (เส้นรอบวงประมาณ 15 – 20 เซนติเมตร) ยาวไม่พ้นปากหรืออาจยาวพ้นปากเพียงเล็กน้อย มีน้อยตัวที่มีงา ส่วนตัวเมียหรือช้างพังมีลักษณะเหมือนกับช้างเอเชียพันธุ์อื่นๆ คือไม่มีงา มีแต่ขนายเท่านั้น

               เป็นช้างที่อาศัยอยู่ในป่าตามธรรมชาติบนผืนแผ่นดินใหญ่ของทวีปเอเซีย ได้แก่ ประเทศเนปาล ภูฐาน อินเดีย พม่า ไทย ลาว เวียดนาม กัมพูชา แคว้นยูนนาน และมาเลเซีย สำหรับประเทศไทยพบกระจายอยู่ทั่วทุกภาคของประเทศ ช้างในประเทศไทยยังมีลักษณะที่น่าสังเกตอีก ดังนี้ คือ

  1. หนังมีขนเส้นห่าง ๆ ปลายหางมีขนเส้นยาว ๆ งอกเป็นแนวด้านหน้าและด้านหลังของปลายหาง (ราว 2 – 3 นิ้ว) ขนหางยาวราว 7 – 8 นิ้ว โค้งไปจรดกันตรงปลาย
  2. ลายฟันหน้ามักมีจำนวนตามลำดับชุดของกรามดังนี้ คือ 4, 8, 12, 16, 24 แต่อาจมากหรือน้อยกว่านี้บ้างในบางตัว
  3. ช้างตัวผู้บางตัวมีงาเรียกว่าช้างพลาย ถ้างาใหญ่เรียกว่าช้างงาปลี ถ้างาเล็กยาวเรียวเรียกว่าช้างงาเครือ 
  4. ช้างเผือก คือ ช้างที่มีต่อมทำสีเมลานินผิดปกติ ผิวหนังและขนค่อนข้างเป็นสีหม้อใหม่ นัยน์ตาขาว ๆ เหลือง ๆ ส่วนอื่น ๆ จะเป็นสีจาง ช้างแก่ ๆ มักมีโคนงวงและใบหูตกกระเป็นสีหม้อใหม่เหมือนกัน
  5. ช้างป่า เรียกหน่วยนับเป็น ตัว ช้างเลี้ยงเรียกหน่วยนับเป็น เชือก

               เป็นช้างที่อาศัยอยู่เฉพาะในป่าตามธรรมชาติบนเกาะสุมาตรา ประเทศอินโดนีเซียเท่านั้น ขนาดร่างกายมักจะเล็กกว่าช้างเอเชียพันธุ์อินเดีย

ช้างแอฟริกา (Loxodonta africana)

ช้าง Loxodonta africana

ช้างแอฟริกาที่สมบูรณ์เต็มที่

               ช้างแอฟริกา เป็นสัตว์ที่ชอบอยู่ในป่าโปร่ง และไม่กลัวแสงแดด ดังนั้นมันจึงสามารถทนต่ออากาศร้อนของทวีปแอฟริกาได้ดี เนื่องจากช้างแอฟริกามีกะโหลกศีรษะเล็กกว่าช้างเอเชีย มันสมองของมันจึงเล็กตามไปด้วย ทำให้ช้างแอฟริกามีความเฉลียวฉลาดน้อยกว่าช้างเอเชีย และมีความดุร้ายมาก นำมาฝึกเพื่อใช้งานหรือให้ทำงานอื่นใดได้ยาก จึงไม่มีผู้ใดนำช้างแอฟริกามาฝึกใช้งานในป่าไม้ หรือเล่นละครสัตว์เลย

               นอกจากช้าง 2 สกุล ดังกล่าวแล้ว ยังมีช้างแอฟริกาอีกจำพวกหนึ่งมีขนาดเล็กคือมีความสูงประมาณ 2 เมตร เรียกว่า ช้างแคระ (pygmy elephant) อาศัยอยู่ตามแถบลุ่มแม่น้ำคองโก ปัจจุบันนี้มีเหลืออยู่น้อย เพราะชาวแอฟริกาชอบล่าช้างชนิดนี้เอาเนื้อไปใช้เป็นอาหารกันมาก

               ปัจจุบันจำนวนประชากร ช้าง ทั่วโกลดลงอย่างรวดเร็ว เป็นเพราะความต้องการของมนุษย์ที่คุกคาม ช้างป่า เพื่อเข้าไปบุกรุกเอางาและก่อให้เกิดการทำลายแหล่งที่อยู่อาศัยของช้าง อีกทั้งแหล่งอาหารของช้างลดลงไปด้วย ทำให้เกิดกระแสการอนุรักษ์ช้างขึ้นทั่วโลก ซึ่งทางเราจะขอเป็นส่วนหนึ่งในการรณรงค์ให้มนุษย์ไม่ทำลายน้องช้างกันนะคะ แล้วครั้งหน้าเราจะนำสาระสัตว์เลี้ยงอะไรมาให้ทุกคนได้อ่านกัน สามารถติดตามได้ที่ petaholic เพราะเราจะพาคุณท่องโลกสัตว์เลี้ยงแสนน่ารักไปด้วยกัน